LogoHG

Vier-de-zondag - Lessen uit de liederen van Johannes de Heer. Voorganger: Jan Kranendonk

We worden stil om onze harten te richten op de Here God.
(…)
Onze hulp is in de naam van de HERE, die hemel en aarde gemaakt heeft.
Hij is de Heilige, de God van Israël, vol van liefde en trouw,
Hij laat de werken van zijn handen niet los.

En daarom mogen we weten: voor u, voor jou en voor mij is er:
- genade en vrede van God de Vader,
- redding en hoop dankzij Jezus Christus en
- kracht en bemoediging door de Heilige Geest.

Grace be to you and peace from God our Father, through Jesus Christ,
in the fellowship of the Holy Spirit. Amen.

Vanmorgen hebben we een bijzondere dienst met veel liederen uit de bundel van Johannes de Heer. We zijn blij met iedereen die muzikaal meewerkt: combo, koperblazers, zangeressen. Fijn dat jullie er zijn!
Trouwens… we zingen vanmorgen niet alleen maar Johan de Heer liederen; dat zou wat te eenzijdig zijn.
Vandaar dat we nu eerst een kinderlied zingen uit Opwekking voor kids. Een hippe versie van Psalm 8: HEER, onze Heer, hoe machtig is uw naam.

----

Voordat we verder gaan: even een tip!
De boodschap zit vanmorgen door heel de dienst heen, dus niet alleen in de preek. De lessen zitten deze keer voorál in de liederen. En ook in de teksten tussendoor. Dus niet pas bij de preek gaan luisteren, maar de hele dienst scherp zijn!

Ook nu, want Luke Versteeg gaat voor ons een bewerking van de Tien Woorden lezen, als wegwijzers voor ons leven. Direct aansluitend zingen we: Zie slechts op Hem, volg gehoorzaam zijn stem.

----

Als we eerlijk naar ons leven kijken, dan moeten we toegeven dat we lang niet altijd zo gehoorzaam Gods stem volgen. Meer dan eens gaan we juist (bewust of onbewust) in tegen Gods wegwijzers.
Dan doen we verkeerde dingen. Of… we laten na om goede dingen te doen. Ja, soms is de liefde voor God en onze naaste zelfs ver te zoeken in ons leven.

Wanneer dat het geval is, dan is het belangrijk dat we dat eerlijk tegen God en elkaar zeggen. Eerlijk erkennen dat we het fout gedaan hebben; zeggen dat het ons spijt, met de intentie om het in het vervolg anders (beter) te doen.
Zo’n eerlijke schuldbelijdenis is nodig, naar God of naar je naaste. Waaróm is dat nodig? Nou, om de harmonie in de relatie te herstellen. Om weer met een schone lei samen verder te kunnen.

Spreuken 28:13 zegt: Wie nooit fouten wil toegeven, hem worden ze aangerekend, maar wie ze erkent en vermijdt, wie ze eerlijk belijdt en nalaat, hem worden ze vergeven.

Als we zo eerlijk onze zonden willen belijden, dan mogen we ook Gods woorden van genade horen. We lezen die vanmorgen uit 1 Johannes 1 en uit Romeinen 8:


1 Johannes 1:5 – 2:2
5 Dit is wat wij hem hebben horen verkondigen en wat we u verkondigen: God is licht, er is in hem geen spoor van duisternis.6 Als we zeggen dat we met hem verbonden zijn terwijl we onze weg in het duister gaan, liegen we en leven we niet volgens de waarheid. 7 Maar gaan we onze weg in het licht, zoals hijzelf in het licht is, dan zijn we met elkaar verbonden en reinigt hetbloed van Jezus, zijn Zoon, ons van alle zonde.
8 Als we zeggen dat we de zonde niet kennen, misleiden we onszelf en is de waarheid niet in ons. 9 Maar belijden we onze zonden, dan zal hij, die trouw en rechtvaardig is, ons onze zonden vergeven en ons reinigen van alle kwaad. 10 Als we zeggen dat we nooit gezondigd hebben, maken we hem tot een leugenaar en is zijn woord niet in ons.
1 Kinderen, ik schrijf u dit opdat u niet zondigt. Mocht een van u echter toch zondigen, dan hebben wij een pleitbezorger bij de Vader: Jezus Christus, de rechtvaardige. 2 Hij is het die verzoening brengt voor onze zonden, en niet alleen voor die van ons, maar voor de zonden van de hele wereld.

Romeinen 8:31-35 (+38-39)
31 (…) Als God voor ons is, wie kan dan tegen ons zijn? 32 Zal hij, die zijn eigen Zoon niet heeft gespaard, maar hem omwille van ons allen heeft prijsgegeven, ons met hem niet alles schenken? 33 Wie zal Gods uitverkorenen aanklagen? God zelf spreekt hen vrij. 34 Wie zal hen veroordelen? Christus Jezus, die gestorven is, meer nog, die is opgewekt en aan de rechterhand van God zit, pleit voor ons.
(35 Wat zal ons scheiden van de liefde van Christus? (…) 38 Ik ben ervan overtuigd dat niets of niemand ons zal kunnen scheiden van de liefde van God, die hij ons gegeven heeft in Christus Jezus, onze Heer.)

Jezus pleit voor ons! Als een advocaat die ons vrijpleit. En waar pleit Jezus op? Op zijn volbrachte werk. Dat Hij stierf aan het kruis en opstond uit de dood. Dat is de enige grond waarop Hij en wij kunnen pleiten voor onze vergeving en redding. De enige pleitgrond op grond waarvan vrijspraak wordt gegeven..
Daarover gaat het volgende lied. We luisteren naar het combo: Geen andere pleitgrond.

----

Best Mol zal nu met ons bidden om de hulp van de Heilige Geest.
Direct aansluitend zingen we een lied van verlangen en aanbidding en daarna mogen de kinderen (direct) naar de zondagsschool. Vanmorgen is er dus geen praatje voorin de kerk, maar jullie mogen gelijk naar de uitgang.

----

Misschien even goed, met name voor de jongeren in de kerk, om kort te vertellen wie die Johannes de Heer was. Johannes de Heer was een bekende evangelist en spreker die leefde van 1866-1961. Hij was oprichter van de NCRV en ook van Het Zoeklicht, een organisatie die aan de basis stond van de evangelische beweging in Nederland. Johannes de Heer zelf is altijd lid gebleven van de NL-Hervormde kerk.
Op de radio hield hij veel toespraken en had hij ook liederenuur. De gezangen die hij daarin zong (vaak afkomstig uit het buitenland en vertaald) werden verzameld in de naar hem genoemde Johannes de Heer-bundel.
Daaruit werd in christelijk Nederland veel gezongen; niet zozeer in de kerkdienst (behalve in toenmalige evangelische gemeenten), maar vooral thuis, onder begeleiding van een harmonium.
VRAAG: Wie van de ouderen onder ons hebben dat nog meegemaakt?
We gaan daar straks op verder!

Maar eerst zal Arco Bijl nu enkele bijbelverzen voor ons lezen. Het is een collage van enkele losse teksten (dus niet zozeer één doorlopend gedeelte). Toch is er (als het goed is) een duidelijke samenhang en lijn in te ontdekken.
Daarna zingt Theresia een prachtig lied: Is uw paspoort getekend? Luister goed naar de tekst, want eigenlijk is dit lied de preek van vanmorgen.


Verkondiging

Is het u en jullie opgevallen? Eigenlijk was die Johannes de Heer bundel zo’n beetje de Opwekkingsbundel van halverwege de 20e eeuw. Heel populair bij veel ‘gewone’ christenen, maar van veel te weinig niveau volgens de ‘kenners’.
Johannes de Heer erkende zelf volmondig de (theologische/muzikale) onvolkomenheden in zijn bundel. Maar tegenover een criticus zei hij ook eens: ‘Gods kudde bestaat niet uit giraffes, maar uit schapen. Jullie hangen de korf met voedsel echter zó hoog dat een eenvoudig schaap er onmogelijk bij kan.’’

Hoe kwam het dat die JdH-liederen zo populair waren (en nog zijn)?
Nou, waarschijnlijk dus omdat het eenvoudige liederen zijn (muzikaal en inhoudelijk), liederen ook die dicht bij de belevingswereld van de gewone gelovige staan. Ze zijn in ieder geval niet elitair en afstandelijk of hoogkerkelijk. Nee, ze geven stem aan de emoties en het gevoelsleven van de gelovige, juist ook temidden van de moeiten van het leven.
Vaak zijn de liederen dan ook getuigend en bemoedigend/aanmoedigend van karakter. Ze spreken van eenvoudig geloof en zijn vol verlangen naar de heerlijkheid van Jezus en zijn toekomst. Het verlossende werk van Jezus krijgt in de liederen veel nadruk.

Daarom zijn dit soort liederen tot op de dag van vandaag populair, vooral bij de oudere generaties. Maar… tegenwoordig worden ze ook weer opgepakt door jongere gospelartiesten (Joke Buis), en dat ondanks het vaak wat verouderde taalgebruik.
Vanmorgen hebben jullie er een paar kunnen horen. En even los van de vraag of de liederen je muzikaal aanspreken, wil ik je vooral uitdagen om te kijken naar de boodschap ervan. Wat kunnen wij ervan leren?

Neem nou dat lied wat Theresia zong: Is je paspoort getekend? Als het kruis van Jezus niet in je paspoort staat, heb je geen toegang tot het land van de Heiland. Alleen via het kruis is er toegang tot de hemel.
Zo’n lied stelt ons een vraag: heb je jezelf al toevertrouwd aan Jezus? Heb je je paspoort aan Hem gegeven, zodat Hij zijn merkteken (het kruis ) erin kan zetten?

Dat is nodig, want eenmaal zul je sterven en dan volgt het oordeel (zo lazen we vanmorgen).
Zonder Jezus maak je geen schijn van kans om staande te blijven in dat oordeel, om behouden te worden.
Alleen via het kruis is er toegang tot de hemel.
In de liederen van JdH wordt voluit rekening gehouden met dat soort bijbelse noties.
En dat gaat altijd gepaard met de indringende oproep en aanmoediging: geloof in de Heiland, je Redder, én met de belofte: Hij voert je naar het eeuwige licht.

Dat directe en persoonlijke, die focus op wat echt noodzakelijk is, dat is een sterk punt van deze liederen. En ik sluit daar vanmorgen bij aan met twee heel eenvoudige, persoonlijke vragen van slechts 3 woorden. Beantwoord ze maar ’s voor jezelf.

ARE YOU SAFE?     Ben je veilig?
ARE YOU SAVED?   Ben je gered?

Dat scheelt maar 1 letter; eigenlijk is het ook dezelfde vraag.
Over veilig en geborgen zijn in een wereld waarin je van alles kan overkomen.
Over gered zijn uit volkomen verloren positie.
Over Jezus bij wie we veiligheid, geborgenheid en redding kunnen vinden.

O, ik weet wel, er valt (vanuit de Bijbel) nog veel méér te zeggen, maar dit zijn de allerbelangrijkste vragen om voor onszelf mee te beginnen.
Vragen die gaan over onze eeuwige redding, ons eeuwig behoud. Hoe staat ons leven ervoor in het licht van de eeuwigheid? Dáár bepalen die liederen van JdH ons bij.

Dat je verloren bent, maar ook gered kunt worden.
Dat er van alles kan gebeuren in je leven, maar dat je toch veilig kunt zijn.
Dat er een oordeel is, maar ook dat er Iemand is die dat oordeel al voor jou gedragen heeft.
Als we dat weten en geloven, dan zijn we veilig: safe en saved.

Misschien zegt iemand wel: is dat niet wat eenzijdig, zelfs een beetje egoïstisch: die focus op je eigen redding, je eigen zielenheil? Het gaat God toch om méér dan dat wij in de hemel komen?
Da’s een terechte vraag. Inderdaad, onze persoonlijke redding is niet het enige is. Daar moet het uiteraard niet bij blijven, maar… daar moet het wél mee beginnen; met persoonlijke geloofszekerheid.
En van daaruit word je dan bruikbaar (of bruikbaarder) voor God en zijn bredere bedoelingen: de komst van zijn Koninkrijk, de dienst aan anderen, de navolging van Jezus.

Te vaak merk ik (bijv. in het pastoraat) nog dat veel mensen (ook kerkmensen) onzeker zijn over hun eigen redding. Ze hopen erop, maar durven het zich niet toe te eigenen. Terwijl God niets liever wil dan ons redden! Juist daarom gaf hij zijn Zoon. Dank God daarvoor met heel je hart in plaats van levenslang te twijfelen over je redding.
Anderen (vaak buiten de kerk) hebben helemaal niet in de gaten dat ze gered moeten worden, dat ze verloren zijn. Dat sluit immers helemaal niet aan bij het moderne levensgevoel. En toch: wie de Bijbel leest, ontkomt er niet aan om die vraag te stellen:

ARE YOU SAFE? Ben je veilig?
ARE YOU SAVED? Ben je gered?
Wat is daarop uw antwoord? Wat zou jij antwoorden?
Ik kan me zomaar voorstellen dat je daar niet direct ja op zult zeggen.
Vaak komt dat omdat we naar onszelf en onze omstandigheden kijken.
De Bijbel leert ons echter naar Jezus te kijken: om onze veiligheid en geborgenheid bij de Heer te zoeken. De naam van de HEER is een sterke toren, de rechtvaardige snelt erheen en is veilig.
We mogen onze redding helemaal van Hem verwachten. Dankzij Jezus zijn we zelfs veilig voor het oordeel dat komt. Wie dat gelooft mag het met Paulus zeggen (ook als je in hele moeilijke omstandigheden verkeert): de Heer zal me terzijde staan en kracht geven en me veilig in zijn hemels koninkrijk brengen.

Voor de tijd en voor de eeuwigheid mogen we zijn: Veilig in Jezus’ armen. Amen.

----

Johannes de Heer was ook een van de voormannen van de zogeheten Maranatha-beweging die begin 20e eeuw ontstond. Deze beweging wordt gekenmerkt door hernieuwde aandacht voor de profetieën in de Bijbel (inclusief het herstel van Israel) en vooral aandacht voor de terugkomst van Jezus Christus.
Ons laatste lied gaat daar ook over: Koning Jezus die als vredevorst naar de aarde zal komen om zijn Koninkrijk van vrede te stichten: Kroon Hem met gouden kroon.

----

Ga heen in vrede en ontvangt de zegen van de Heer:
De genade van onze Here Jezus Christus en de liefde van God
en de gemeenschap van de Heilige Geest zij met ons allen.

May the Lord bless you and keep you;
May the Lord make his face to shine upon you and be gracious to you;
May the Lord lift up his countenance upon you and give you peace. Amen.